Sifon: wat het is, schoonmaken en vervangen | Rioolkring

Hoe werkt een sifon?

Een sifon heeft een U- of S-vormige bocht waarin altijd water blijft staan — het zogenaamde waterslot. Dit waterslot vormt een permanente barrière tussen de leefruimte en het riool. Zonder die waterlaag zou rioolgas (met stankstoffen als waterstofsulfide) vrij de woning binnendringen.

Naast stankbescherming vangt de sifon ook vuil op. Vet, haar, zeepresten en voedseldeeltjes bezinken in de bocht omdat ze zwaarder zijn dan water of aan de wand blijven plakken. Dat maakt de sifon de meest voorkomende plek van een verstopping in huis — maar ook de eenvoudigst te verhelpen, omdat je er direct bij kunt.

Daarom is de sifon vaak de eerste plek die een vakman controleert bij een verstopte afvoer.

Welke soorten sifons zijn er?

Niet elke sifon is hetzelfde. De vorm en het type hangen af van de afvoer, de beschikbare ruimte en of er extra apparaten op aangesloten moeten worden.

Sifon wastafel — buissifon en flessensifon

De wastafelsifon is het meest voorkomende type. Je vindt hem als buissifon (klassieke gebogen buis, ook wel S-sifon of P-sifon) of als flessensifon (compacte fles-vorm). De flessensifon is populair bij moderne wastafels omdat hij minder ruimte inneemt en er strakker uitziet.

Keuken- of gootsteensifon

De gootsteensifon heeft vaak een extra aansluiting voor de vaatwasser of wasmachine. Dit type vangt veel vet en voedselresten op en moet daarom vaker worden schoongemaakt dan andere sifons in huis.

Sifon douchebak en douchegoot

Een douchesifon is een platte uitvoering die past onder de lage douchebak of in een douchegoot. Door het compacte ontwerp is hij extra gevoelig voor verstopping door haar en zeepresten.

Badsifon

De badsifon werkt vergelijkbaar met de douchesifon maar zit vaak lastiger bereikbaar — achter een inspectieluik of onder de badrand. Bij verstopping is de sifon soms alleen via de overloop-opening toegankelijk.

Wasmachine- en vaatwassersifon

Dit type heeft een slangaansluiting waar de afvoerslang van het apparaat op klikt. Let bij installatie op of de afvoerslang vóór of na het waterslot wordt aangesloten — een verkeerde aansluiting kan stankoverlast veroorzaken.

Sifon met beluchter

Een sifon met beluchter laat lucht toe in de afvoerleiding zodat het waterslot niet wordt leeggezogen bij onderdruk. Dit voorkomt borrelen en rioollucht in lange afvoerleidingen of bij meerdere afvoeren op dezelfde standleiding. Lees meer over beluchting in ons artikel over rioolbeluchters en ontluchting.

Ruimtebesparende en platte sifon

Voor krappe meubelkasten of lage inbouwsituaties bestaan extra platte sifons. Ze hebben dezelfde functie als een standaard sifon maar met een bouwhoogte van soms maar 50 mm — ideaal onder zwevende wastafels of in compacte badkamermeubels.

Sifons bestaan in maten als 40 mm en 50 mm en in merken als Viega, McAlpine en Wirquin — koop je een nieuwe, let dan op maat en aansluiting.

Sifon schoonmaken (stap voor stap)

Een sifon schoonmaken is de snelste en goedkoopste manier om een trage afvoer te verhelpen. Je hebt geen gereedschap nodig — alleen je handen, een emmer en 10 minuten.

1. Emmer of doek eronder plaatsen — er zit altijd water in de sifon, dus vang dat op.
2. Wartels met de hand losdraaien — de twee grote moeren (wartels) aan weerszijden van de sifon draai je met de hand los. Geen tang nodig bij kunststof sifons.
3. Sifon eraf nemen en vuil/vet verwijderen — kantel de sifon boven de emmer en verwijder alle ophoping met je vingers of een flessenborstel.
4. Onderdelen naspoelen met heet water — spoel de sifon, wartels en rubberringen schoon onder de warme kraan tot alles vrij is van vet en residu.
5. Terugplaatsen en op lekkage controleren — draai de wartels handvast aan (niet te strak, anders beschadig je de rubber afdichtringen). Laat de kraan lopen en controleer op druppels.

Sifon vervangen — wanneer en hoe?

Wanneer vervangen?

Vervang je sifon bij scheuren in het materiaal, blijvende lekkage ondanks nieuwe afdichtringen, wanneer het binnenoppervlak niet meer schoon te krijgen is (ernstige kalkafzetting of vetaanslag), of bij versleten afdichtingen die niet meer als los onderdeel verkrijgbaar zijn.

Sifon aansluiten — hoe doe je dat?

Een nieuwe sifon aansluiten is meestal eenvoudig en goedkoop zelf te doen. Verwijder de oude sifon door de wartels los te draaien. Controleer de maat van de afvoeraansluiting (40 mm of 50 mm). Plaats de nieuwe sifon met de meegeleverde rubberringen en draai de wartels handvast aan. Test door de kraan te laten lopen en controleer op lekkage bij beide aansluitpunten.

Wanneer een vakman bellen?

Bij een vastgeroeste oude metalen sifon waar het losmaken niet lukt zonder de leiding te beschadigen, bij lekkage ín de muur (inbouwsifon), of bij een afvoer die telkens terugloopt ondanks een schone sifon — dan zit het probleem dieper en kun je beter een vakman inschakelen. Bekijk onze ontstoppingsdienst voor meer informatie.

Sifon stinkt of lekt — wat is er aan de hand?

Stank of lekkage bij de sifon heeft vrijwel altijd een van deze vier oorzaken:

• Drooggevallen waterslot — bij afvoeren die lang niet zijn gebruikt, verdampt het water in de sifon. Oplossing: laat de kraan 30 seconden lopen zodat het waterslot zich weer vult.
• Opgehoopt vuil en vet — organisch materiaal in de sifon gaat rotten en stinken. Oplossing: sifon schoonmaken volgens de stappen hierboven.
• Verkeerd gemonteerde of versleten afdichting — als een rubberring is verschoven of verhard, lekt water langs de wartel. Oplossing: ring opnieuw plaatsen of vervangen (standaardmaat, bij elke bouwmarkt verkrijgbaar).
• Ontbrekende beluchting — bij onderdruk in de leiding wordt het waterslot leeggezogen. Je hoort dan vaak een borrelend geluid. Oplossing: een beluchter bijplaatsen of bestaande ontluchting controleren.

Bij hardnekkige stank die niet verdwijnt na bovenstaande maatregelen, lees ons uitgebreide artikel over rioollucht in huis.